Posty

Nowy post

Inshallah- najgrzeczniejszy sposób, żeby nie powiedzieć „nie”?

Obraz
Słowo wytrych, czyli takie, które pozwala uniknąć konkretnej odpowiedzi? W świecie arabskim często jest nim inshallah czyli „jeśli Bóg pozwoli”. Co znaczy inshallah? W teorii, odpowiedzenie inshallah na prośbę lub pytanie powinno oznaczać: zrobię wszystko, co w mojej mocy, żeby to się wydarzyło a jedyną przeszkodą może być coś, co jest poza moją kontrolą.Tyle teoria. W praktyce inshallah bardzo często znaczy coś zupełnie innego. Ten post opieram na własnych doświadczeniach, rozmowach, tym, co przekazali mi moi algierscy znajomi i dyskusjach na algierskich forach. Kiedy ludzie używają „inshallah”? ●Gdy boją się lub wstydzą odmówić wprost ●Gdy chcą zyskać czas do namysłu ●Gdy nie mają zamiaru spełnić prośby: inshallah działa wtedy jak miękkie „nie” ●Gdy chcą zdjąć z siebie odpowiedzialność („jeśli się nie udało to taka była wola Boga”) Jak to wygląda w praktyce? Zamiast powiedzieć: – „nie wiem, kiedy skończę remont” – „nie wiem, czy przyjdę w weekend” – „niestety nie dam rady przyjechać ...

Czarna Wiosna (Tafsut Taberkant) czyli protesty z 2001 roku

Obraz
,,Czarna Wiosna" (w tamazight: Tafsut Taberkant) z 2001 roku to wydarzenia mające miejsce od kwietnia do czerwca 2001 roku, które objęły całą Kabylie. Czarna Wiosna pozostaje jednym z najważniejszych i najbardziej bolesnych momentów we współczesnej historii Kabylii. Jest symbolem państwowej przemocy, bezkarności służb oraz głębokiego kryzysu zaufania między regionem a władzą centralną. Bezpośrednią przyczyną było zabicie 18-letniego licealisty Massinissa Guermah, który został zatrzymany na posterunku żandarmerii i zginął od strzału w jej siedzibie. Władze początkowo próbowały przedstawić go jako przestępcę, co tylko spotęgowało gniew społeczny. Algerian National Gendarmerie jest formacją o charakterze wojskowym, podlegającą armii. Działa głównie poza dużymi miastami (wtedy np. w Kabylii). Była postrzegana jako bardziej represyjna i „narzucona z góry”. W odpowiedzi przez region przetoczyła się fala masowych, w dużej mierze spontanicznych protestów, w których uczestniczyli głównie m...

Berberyjska Wiosna (Tafsut Imaziɣen) czyli protesty z 1980 roku

Obraz
Kwiecień w Algierii ma szczególne znaczenie dla Amazigh a szczególnie Kabylów. To właśnie w tym miesiącu rozegrały się dwa wydarzenia, które ukształtowały współczesną historię algierskich Kabylów. W tym tekście opiszę Wam czym była ,,Berberyjska Wiosna" czyli chronologicznie pierwsze z wydarzeń.  Berberyjska Wiosna (w języku tamazight: Tafsut Imaziɣen) to fala protestów i mobilizacji społecznej, która przetoczyła się przez Algierię w 1980 roku. Jej głównym celem było uznanie tożsamości Amazigh oraz ich języka w przestrzeni publicznej. Najintensywniejsze wydarzenia rozgrywały się w Kabylii, ale poruszenie było odczuwalne także w Algierze. Po uzyskaniu niepodległości w 1962 roku państwo algierskie znalazło się pod rządami jedynej legalnej partii czyli FLN. W ramach budowy nowej tożsamości narodowej postawiono na arabizację, traktowaną jako sposób zerwania z dziedzictwem francuskiego kolonializmu. Język arabski miał stać się dominującym językiem administracji, edukacji i życia public...

Laylat al-Qadr czyli Noc Przeznaczenia

Obraz
Laylat al-Qadr czyli Noc Przeznaczeni jest jedną z najważniejszych nocy w czasie ramadanu. W tradycji islamskiej uważa się, że to właśnie wtedy rozpoczęło się objawienie Koranu prorokowi Mahometowi. Dokładna data tej nocy nie jest jednak znana, według tradycji może ona przypadać na jedną z nieparzystych nocy pod koniec ramadanu. W Algierii jednak powszechnie przyjęło się, że jest to 27. noc miesiąca postu i właśnie wtedy w wielu domach i meczetach odbywają się szczególne modlitwy oraz spotkania. Noc Laylat al-Qadr ma zarówno wymiar religijny, jak i kulturowy, a obchody różnią się w zależności od poziomu praktykowania. Jest silnie zakorzeniona w tradycji, więc nawet osoby mniej religijne często uczestniczą w jej kulturalnym wymiarze. W Algierii noc Laylat al-Qadr jest silnie zakorzeniona w tradycji, więc nawet osoby mniej religijne często uczestniczą w jej kulturalnym wymiarze. W miastach i większych miejscowościach zwykle jest więcej wydarzeń kulturalnych i religijnych. Praktykujący m...

Expat vs migrant- kolonialne spojrzenie i język kształtujący rzeczywistość

Obraz
Na Instagramie często widuję osoby, które same nazywają siebie expatami, mieszkając za granicą, a jednocześnie te same osoby w rozmowie czy opisach innych ludzi (nie-Europejczyków) używają słowa „imigrant”. Na tzw. Zachodzie często mówi się: „Jestem expatem w Maroku/Egipcie/Tajlandii”. Tymczasem osoba z Afryki, Azji czy Ameryki Łacińskiej, która mieszka w Paryżu, Londynie czy Berlinie, nazywana jest po prostu imigrantem, migrantem lub emigrantem (jak sami wiecie, różne określenia są różnie używane- samodzielnie możecie doczytać kiedy). A przecież w obu przypadkach chodzi o to samo: ktoś mieszka w innym kraju niż ten, w którym się urodził. Różnica nie tkwi w definicji, lecz w tym, kto ma przywilej brzmieć „międzynarodowo”, a kto zostaje sprowadzony do „obcego”. Expat brzmi prestiżowo, profesjonalnie, nowocześnie. Imigrant w mediach i dyskursie publicznym często kojarzy się z biedą, problemem, zagrożeniem, z „tym, który nie pasuje”. To nie przypadek. To język, który odzwierciedla hierarc...

Bliski i Daleki Wschód czyli kolonialny język utrwalający hierarchię

Obraz
Bliski i Daleki Wschód czyli kolonialny język utrwalający hierarchię. Jesteśmy przesiąknięci tym nazewnictwem- uczymy się go w szkołach, widzimy w podręcznikach i mediach. Większość osób używa tych terminów z przyzwyczajenia i bez złych intencji. Warto jednak zdawać sobie sprawę, jak powstały, i świadomie próbować zmieniać swój język, bo słowa kształtują nasze postrzeganie świata i ludzi. Ostatnio pisałam Wam o języku kształtującym rzeczywistość w kontekście słów migrant i expat. Tekst  tutaj . Dziś bierzemy na tapet tzw. Bliski i Daleki Wschód.  Terminy „Bliski Wschód” i „Daleki Wschód” są wynikiem europejskiej perspektywy z XIX i XX wieku. Europejczycy wyznaczali siebie w centrum świata, resztę świata określały poprzez własny punkt odniesienia- „blisko”, „daleko”, „na wschód od nas”. „Bliski Wschód” sugerował region strategicznie ważny, ale wciąż podporządkowany ,,Zachodowi" politycznie i kulturowo. „Daleki Wschód” czyli odległy, ,,egzotyczny", pełen ,,orientalnych" wy...

Wojna Piaskowa czyli spór Algierii i Maroka o granice

Obraz
30 października 1963 roku, 62 lata temu, zakończyła się Wojna Piaskowa między Algierią a Marokiem, o której mało kto dziś pamięta. Po 132 latach francuskiej okupacji Algieria dopiero zaczynała organizować swoje granice. Tymczasem Maroko, również świeżo po dekolonizacji domagało się przyłączenia terenów Tindouf i Béchar, leżących na zachodzie Algierii. Marokański król Hasan II twierdził, że obszary te „historycznie należały do Maroka”, a Francuzi włączyli je do Algierii bez konsultacji z lokalną ludnością. Algieria odrzuciła te roszczenia. Argumentowano, że granice były spuścizną kolonialną, ale ich zmiana mogłaby zdestabilizować cały Maghreb. W październiku 1963 roku doszło do starć między siłami obu krajów na pustynnym pograniczu. Marokańskie wojska zajęły kilka algierskich posterunków, a algierskie oddziały, wsparte ochotnikami z czasów wojny o niepodległość, próbowały odeprzeć atak. Walki trwały kilka tygodni. Chociaż konflikt był krótki i ograniczony geograficznie, miał ogromny wyd...