Algieria- Moja Szczypta Orientu

W 2014 roku w Algierii powstał film opowiadający o transpłciowej bohaterce, którego produkcją zajmowała się algierska firma HKE Production Algérie, a film był kręcony w algierskim mieście Sétif i otrzymał wsparcie algierskiego Ministerstwa Kultury? 🏳️‍🌈 Krótkometrażowy film ,,Beau-frère" (N’sibi) czyli ,,Szwagier" reżysera Hassene Belaïd przenosi nas do Sétif, gdzie poznajemy Alego- młodego mężczyznę żyjącego według utartych zasad i silnie przywiązanego do społecznych norm. Pewnego wieczoru zostaje zmuszony do odwiezienia swojej transpłciowej szwagierki Habiby (tytułowego szwagra), której tożsamości nie akceptuje. To właśnie napięcie między tym, że rodzina postrzega ją jako Tahara, a ona żyje jako Habiba, stanowi jeden z ważnych elementów filmu. Wspólna droga staje się jednak czymś więcej niż zwykłą podróżą. Film porusza temat uprzedzeń, wykluczenia i relacji rodzinnych w algierskim społeczeństwie. Szczególnie interesujące jest to, że nie skupia się wyłącznie na Habibie, le...

Czerwiec jest miesiącem poświęconym zdrowiu psychicznemu mężczyzn. To dobry moment, by zobaczyć jak wygląda ten temat w Algierii, gdzie emocje mężczyzn, ich cierpienie psychiczne oraz presja społecznych oczekiwań są wciąż trudne do nazwania. Od najmłodszych lat wielu chłopców słyszy, że „mężczyzna nie płacze”, że powinien być silny i opanowany. Taki przekaz buduje określony model męskości, w którym nie ma przestrzeni na słabość, lęk czy smutek. W efekcie emocje nie znikają tylko zostają po prostu stłumione. Taki przekaz to element szerszego systemu społecznych norm, który często określa się jako toksyczną męskość. Toksyczna męskość nie tylko ogranicza emocjonalność, ale także utrudnia szukanie pomocy. Wizyta u psychologa, rozmowa o emocjach czy proszenie o wsparcie nadal bywają obciążone społecznym wstydem. W takim modelu wartość mężczyzny często wiąże się z jego siłą, zaradnością i zdolnością do utrzymania rodziny. Emocje takie jak smutek, lęk czy bezradność zostają wypchnięte poza to...

Czereśnie łączą Polskę i Algierię. W obu krajach potrafią kosztować sporo! 🍒Algierczycy cenią czereśnie za ich walory smakowe i status „owocu królewskiego” (po arabsku „hab el‑moulouk”). Niestety ich cena wciąż pozostaje wysoka (500–700 DA za kg). Dla osoby zarabiającej algierską płacę minimalną kilogram czereśni stanowi zauważalnie większy wydatek niż dla przeciętnego Polaka. 🍒 Czereśnie w algierskiej kuchni: choć najczęściej spożywa się je świeże, wykorzystuje się je także do przygotowywania soków, syropów, konfitur i domowych deserów. 🍒Festiwal Czereśni (Fête des Cerises) to lokalne święto tych owoców organizowane co roku w czerwcu w algierskim mieście Tlemcen (także w Miliana i Larbaa Nath Irathen). Promuje regionalną produkcję czereśni, lokalne wyroby, rękodzieło i kulturowe wydarzenia. Jest to okazja do świętowania sezonu czereśni (Hab Lemlouk) oraz promowania innych produktów regionalnych, lokalnych tradycji i rzemiosła, takich jak tradycyjne krawiectwo- szczególnie tlemsenia...

W Algierii dzieci są symbolem radości i dumy rodzin, choć rzeczywistość bywa bardziej zróżnicowana. To dobry moment, żeby spojrzeć na ten temat słodko-gorzko. Z jednej strony przez pryzmat miłości do dzieci, a z drugiej przez kwestie prawne i społeczne, takie jak alimenty czy sytuacja dzieci urodzonych poza małżeństwem. 🧸 Dzieci są lubianą i ważną częścią życia społecznego  W Algierii dzieci są często nazywane „radością domu”. Są w centrum życia rodzinnego, rozpieszczane przez rodziców, dziadków, ciotki i wujków. W większości przypadków są kochane, chronione i bardzo często stawiane w centrum życia rodzinnego. Relacje rodzinne są tam niezwykle silne, a dziecko bywa traktowane jako największe błogosławieństwo. W wielu rodzinach otacza je duża czułość i zaangażowanie kilku pokoleń, co sprawia, że dorastają w silnej sieci relacji i poczuciu wspólnoty. Są obecne niemal wszędzie bo w restauracjach, na rodzinnych spotkaniach, weselach czy podczas wieczornych spacerów i rzadko spotykają ...

Większość ludzi myśli, że kuskus jest „arabski”. Tymczasem jego korzenie są amazighskie (berberyjskie) i sięgają starożytnej Numidii czyli terenów dzisiejszej Algierii!  To właśnie tam archeolodzy odnaleźli naczynia do przygotowywania kuskusu datowane na czasy panowania Massinissy, króla Amazigh, czyli II wiek p.n.e. Późniejsze wykopaliska w Tiaret i okolicach Mila również potwierdziły, że kuskus był obecny w Algierii od wieków. Dopiero później rozprzestrzenił się na Maroko, Tunezję, Libię, Mauretanię i Saharę Zachodnią. Co ciekawe Algierczycy często nawet nie używają słowa „kuskus”. W zależności od regionu mówią np.: seksu, taam, berbocha, kseksou czy aberbuc. Największy szok dla Europejczyków? W Algierii kuskusu NIE zalewa się wrzątkiem! Tradycyjny kuskus gotuje się na parze w specjalnym garnku. Na dole znajduje się bulion z mięsem, warzywami i przyprawami, a para powoli gotuje ziarenka semoliny i nadaje im smak. Zalewanie go wrzątkiem byłoby tam uznane za absurd. Kuskus w Algier...

W Algierii Dzień Matki najczęściej obchodzi się 21 marca, podobnie jak w wielu krajach arabskich. Data ta została spopularyzowana w świecie arabskim przez egipskich dziennikarzy Mustafę i Alego Amina w latach 50. XX wieku i symbolicznie łączy się z początkiem wiosny. Ale w Algierii jest ciekawy niuans: ze względu na silne wpływy francuskie część rodzin (zwłaszcza bardziej nazwijmy to frankofońskich albo mieszkających we Francji) obchodzi też francuski Dzień Matki, czyli ostatnią niedzielę maja. Dlatego można spotkać Algierczyków świętujących w dwóch różnych terminach. Ciekawe jest też to, że w Algierii i innych krajach Maghrebu często bardziej uroczyście niż w Europie obchodzi się również Międzynarodowy Dzień Kobiet 8 marca więc marzec jest mocno związany z tematami kobiet i matek. Typowe obchody są raczej rodzinne i ciepłe: dzieci dają mamom kwiaty, perfumy albo drobne prezenty. Często przygotowuje się wspólny obiad, w mediach pojawiają się programy i piosenki o matkach, w szkołach dz...

Zbliża się muzułmańskie święto Eid al-Adha (prawdopodobnie przypadnie na 27 maja) więc zanim o samym święcie to dziś opowiem Wam o cenach baranów w Algierii. Dla wprowadzenia w temat powiem tylko, że kupno barana na Eid al-Adha to dla muzułmanów tradycja upamiętniająca gotowość proroka Ibrahima do złożenia ofiary bogu. Obecność barana w świątecznym menu jest trochę jak obecność karpia na polską Wigilię, tylko o znacznie większym znaczeniu religijnym i finansowym. 🐏Wszystko zależy od tego, czy chodzi o zwierzęta lokalne czy importowane przez państwo. Najważniejsze widełki cenowe wyglądają tak: ●Barany importowane przez państwo: ok. 48 000-50 000 dinarów algierskich. Państwo sprowadziło ok. milion owiec m.in. z Hiszpanii, Rumunii i Urugwaju, aby ograniczyć wzrost cen. ●Barany lokalne na rynku prywatnym: zwykle 80 000-150 000 DZD, a duże barany mogą dochodzić nawet do 200 000 DZD. 🐏Rząd algierski utrzymuje niższe ceny importowanych zwierząt dzięki zwolnieniom z VAT i ceł oraz sprzedaży ...

19 maja 1956 roku w Algierii rozpoczął się jeden z najbardziej symbolicznych strajków okresu wojny o niepodległość. Generalny Związek Studentów Muzułmańskich Algierii (UGEMA) ogłosił wezwanie do bojkotu zajęć i egzaminów. Studenci oraz licealiści mieli porzucić szkoły i dołączyć do walki o wyzwolenie kraju spod francuskiego kolonializmu. W praktyce oznaczało to coś ogromnego: młodzi ludzie świadomie rezygnowali z przyszłości, którą obiecywał im francuski system edukacji. Wielu pochodziło z niewielkiej algierskiej elity mającej dostęp do studiów. Decyzja o odejściu z uniwersytetów była więc także odrzuceniem kolonialnego modelu „awansu”, który miał tworzyć lojalne wobec Francji elity. Strajk szczególnie silnie odczuto na Uniwersytecie w Algierze. Część studentów zeszła do podziemia i zasiliła FLN czyli Front Wyzwolenia Narodowego. Inni działali poza frontem walki: organizowali tajne sieci, pomagali rannym, tłumaczyli teksty, prowadzili działalność dyplomatyczną i medialną. Wielu później...

Kim są Algierki nazywane moudjahidate, chahidate i djamilates? W algierskiej pamięci historycznej kobiety uczestniczące w wojnie o niepodległość (1954–1962) określa się różnymi słowami a każde z nich niesie inne znaczenie i emocje. ● Moudjahidate  To oficjalne określenie bojowniczek algierskiej rewolucji. Słowo pochodzi od arabskiego moudjahida: kobieta walcząca, uczestniczka walki narodowo-wyzwoleńczej. Tak nazywa się kobiety zaangażowane w rewolucję przeciw francuskiej kolonizacji: kurierki, sanitariuszki, organizatorki siatek FLN, bojowniczki miejskie, kobiety ukrywające rewolucjonistów, więźniarki polityczne. W Algierii termin ten ma bardzo silny patriotyczny wydźwięk i jest oficjalnie używany wobec kobiet uznanych za uczestniczki wojny o niepodległość. ● Chahidate To z kolei „męczennice” czyli kobiety, które zginęły za ojczyznę. Liczba pojedyncza to chahida (szahidka). Termin odnosi się do kobiet poległych, zamordowanych lub straconych podczas wojny wyzwoleńczej. Do najbardzie...

9 maja 2025 roku w Algierze zostały odsłonięte trzy pomniki ku czci bohaterskich Algierek, które odegrały ważną rolę w walce o niepodległość kraju spod francuskiej kolonizacji. Przypominam Wam bowiem, że tysiące Algierek działało jako sanitariuszki, kurierki, organizatorki siatek konspiracyjnych, bojowniczki miejskie, osoby ukrywające działaczy, więźniarki polityczne i torturowane aktywistki. Pomniki znajdują się na Place des Martyrs d’Algérie, który został utworzony jako hołd dla wybitnych postaci historycznych, które przyczyniły się do walki o niepodległość, godność i suwerenność Algierii - zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Każda z uhonorowanych Algierek poświęciła życie lub karierę dla sprawy narodowej. Upamiętnienie kobiet w walce o niepodległość podkreśla ich nieoceniony wkład, często niedostatecznie doceniany w historii. Popiersia są także edukacyjnym przekazem dla młodego pokolenia, aby znało swoją historię i czerpało inspirację z odwagi przodków. Napisy na tablicach: ●Męczennica:...

Matura w Algierii, czyli Baccalauréat algérien, to jeden z najważniejszych momentów w życiu młodych ludzi i egzamin, który w dużej mierze decyduje o ich dalszej przyszłości. Egzaminy odbywają się zazwyczaj w czerwcu- terminy ustala ministerstwo edukacji i choć kiedyś zdarzało się ich przesuwanie np. ze względu na Ramadan, dziś nie jest to już stałą regułą. W przeciwieństwie do wielu innych systemów edukacyjnych, w Algierii praktycznie nie liczą się oceny końcowe z ostatniej klasy liceum. O tym, czy ktoś zda, decyduje przede wszystkim wynik matury. W szkołach często organizowane są egzaminy próbne (tzw. „bac blanc”), które większość uczniów pisze na kilka tygodni przed właściwym egzaminem, choć ich dokładny termin może się różnić w zależności od szkoły. Uczniowie nie zdają matury w swojej szkole. Otrzymują oficjalne wezwanie z informacją, w jakim liceum będą pisać egzaminy, i stawiają się tam w zwykłym, codziennym ubraniu. Nie obowiązują żadne mundurki. Egzaminy odbywają się w salach po...

Rok temu pisałam o zapowiedziach zaostrzenia przepisów antynarkotykowych w Algierii, które zakładały m.in. obowiązkowe testy dla osób ubiegających się o pracę. Dziś wiemy już, że nie był to tylko projekt bo przepisy zostały wprowadzone. W 2025 roku przyjęto ustawę wzmacniającą walkę z narkotykami (tzw. ustawa 25-03), a następnie w styczniu 2026 roku wydano dekret wykonawczy nr 26-77, który wprowadził te regulacje w życie i rozszerzył je bezpośrednio na prawo pracy oraz procedury zatrudnienia. W praktyce oznacza to, że test na obecność narkotyków stał się warunkiem zatrudnienia zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym. Pracodawcy nie mogą już zawierać umów o pracę bez uprzedniego sprawdzenia, czy kandydat nie zażywa narkotyków ani substancji psychotropowych w momencie składania aplikacji. Aby wyegzekwować tę zasadę, dekret wprowadza obowiązkowe badania lekarskie przed zatrudnieniem. Muszą one potwierdzić brak zażywania zabronionych substancji, w przeciwnym razie proces rekrutacji ...

Algierski minister sprawiedliwości zapowiedział nowe działania mające na celu zaostrzenie walki z nark*tykami w Algierii.  W ramach działań mających na celu ograniczenie rozprzestrzeniania się nark*tyków i substancji halucynogennych w Algierii, minister sprawiedliwości, przedstawił 29 kwietnia 2025 r. przed Komisją ds. Prawnych Zgromadzenia Narodowego projekt ustawy wzmacniającej zapobieganie nark*tykom. Każda osoba, która będzie chciała ubiegać się o pracę w sektorze publicznym, a nawet w sektorze prywatnym, będzie musiała przedstawić negatywne wyniki badań lekarskich, potwierdzające, że nie zażywa nark*tyków ani substancji psych*tropowych. Środek ten będzie dotyczył wszystkich sektorów: administracji, instytucji publicznych, organizacji non-profit, przedsiębiorstw z sektora prywatnego. Innymi słowy, każdy pracodawca będzie mógł wymagać od przyszłych pracowników negatywnego wyniku testu przesiewowego jako warunku zatrudnienia. Obowiązek ten dotyczyć ma w szczególności rekrutacji w...

Algierska tradycja destylacji ,,teqtar" to tradycyjna umiejętność rzemieślnicza polegająca na wydobywaniu esencji poprzez proces destylacji róży (ward) i kwiatu gorzkiej pomarańczy (zhar). Pozwala ona uzyskiwać naturalne produkty takie jak woda różana, woda z kwiatów pomarańczy, hydrolaty, a nawet smoła roślinna.  Proces destylacji opiera się na wiedzy przekazywanej ustnie, to żywa forma sztuki i rzemiosła. Kobiety i mężczyźni wspólnie zbierają kwiaty, suszą je na słońcu przez około dwa tygodnie, a następnie przygotowują do destylacji. Tradycyjne alembiki ustawiane są na otwartych dziedzińcach lub w domach. Towarzyszą temu śpiewy, opowieści i wspólne posiłki, a gotowa woda kwiatowa przechowywana jest w ozdobnych naczyniach i używana przez cały rok. Destylacja odbywa się w „Qettar”- miedzianym alembiku wytwarzanym przez lokalnych kotlarzy. Proces polega na umieszczeniu kwiatów w alembiku z wodą i ich podgrzewaniu, co prowadzi do powstania pary nasyconej naturalnymi esencjami. Para ...

Słowo wytrych, czyli takie, które pozwala uniknąć konkretnej odpowiedzi? W świecie arabskim często jest nim inshallah czyli „jeśli Bóg pozwoli”. Co znaczy inshallah? W teorii, odpowiedzenie inshallah na prośbę lub pytanie powinno oznaczać: zrobię wszystko, co w mojej mocy, żeby to się wydarzyło a jedyną przeszkodą może być coś, co jest poza moją kontrolą.Tyle teoria. W praktyce inshallah bardzo często znaczy coś zupełnie innego. Ten post opieram na własnych doświadczeniach, rozmowach, tym, co przekazali mi moi algierscy znajomi i dyskusjach na algierskich forach. Kiedy ludzie używają „inshallah”? ●Gdy boją się lub wstydzą odmówić wprost ●Gdy chcą zyskać czas do namysłu ●Gdy nie mają zamiaru spełnić prośby: inshallah działa wtedy jak miękkie „nie” ●Gdy chcą zdjąć z siebie odpowiedzialność („jeśli się nie udało to taka była wola Boga”) Jak to wygląda w praktyce? Zamiast powiedzieć: – „nie wiem, kiedy skończę remont” – „nie wiem, czy przyjdę w weekend” – „niestety nie dam rady przyjechać ...

,,Czarna Wiosna" (w tamazight: Tafsut Taberkant) z 2001 roku to wydarzenia mające miejsce od kwietnia do czerwca 2001 roku, które objęły całą Kabylie. Czarna Wiosna pozostaje jednym z najważniejszych i najbardziej bolesnych momentów we współczesnej historii Kabylii. Jest symbolem państwowej przemocy, bezkarności służb oraz głębokiego kryzysu zaufania między regionem a władzą centralną. Bezpośrednią przyczyną było zabicie 18-letniego licealisty Massinissa Guermah, który został zatrzymany na posterunku żandarmerii i zginął od strzału w jej siedzibie. Władze początkowo próbowały przedstawić go jako przestępcę, co tylko spotęgowało gniew społeczny. Algerian National Gendarmerie jest formacją o charakterze wojskowym, podlegającą armii. Działa głównie poza dużymi miastami (wtedy np. w Kabylii). Była postrzegana jako bardziej represyjna i „narzucona z góry”. W odpowiedzi przez region przetoczyła się fala masowych, w dużej mierze spontanicznych protestów, w których uczestniczyli głównie m...

Kwiecień w Algierii ma szczególne znaczenie dla Amazigh a szczególnie Kabylów. To właśnie w tym miesiącu rozegrały się dwa wydarzenia, które ukształtowały współczesną historię algierskich Kabylów. W tym tekście opiszę Wam czym była ,,Berberyjska Wiosna" czyli chronologicznie pierwsze z wydarzeń.  Berberyjska Wiosna (w języku tamazight: Tafsut Imaziɣen) to fala protestów i mobilizacji społecznej, która przetoczyła się przez Algierię w 1980 roku. Jej głównym celem było uznanie tożsamości Amazigh oraz ich języka w przestrzeni publicznej. Najintensywniejsze wydarzenia rozgrywały się w Kabylii, ale poruszenie było odczuwalne także w Algierze. Po uzyskaniu niepodległości w 1962 roku państwo algierskie znalazło się pod rządami jedynej legalnej partii czyli FLN. W ramach budowy nowej tożsamości narodowej postawiono na arabizację, traktowaną jako sposób zerwania z dziedzictwem francuskiego kolonializmu. Język arabski miał stać się dominującym językiem administracji, edukacji i życia public...

Laylat al-Qadr czyli Noc Przeznaczeni jest jedną z najważniejszych nocy w czasie ramadanu. W tradycji islamskiej uważa się, że to właśnie wtedy rozpoczęło się objawienie Koranu prorokowi Mahometowi. Dokładna data tej nocy nie jest jednak znana, według tradycji może ona przypadać na jedną z nieparzystych nocy pod koniec ramadanu. W Algierii jednak powszechnie przyjęło się, że jest to 27. noc miesiąca postu i właśnie wtedy w wielu domach i meczetach odbywają się szczególne modlitwy oraz spotkania. Noc Laylat al-Qadr ma zarówno wymiar religijny, jak i kulturowy, a obchody różnią się w zależności od poziomu praktykowania. Jest silnie zakorzeniona w tradycji, więc nawet osoby mniej religijne często uczestniczą w jej kulturalnym wymiarze. W Algierii noc Laylat al-Qadr jest silnie zakorzeniona w tradycji, więc nawet osoby mniej religijne często uczestniczą w jej kulturalnym wymiarze. W miastach i większych miejscowościach zwykle jest więcej wydarzeń kulturalnych i religijnych. Praktykujący m...