Kobiety walczące w wojnie o niepodległość Algierii czyli moudjahidate, chahidate i djamilates

Kim są Algierki nazywane moudjahidate, chahidate i djamilates? W algierskiej pamięci historycznej kobiety uczestniczące w wojnie o niepodległość (1954–1962) określa się różnymi słowami a każde z nich niesie inne znaczenie i emocje.

● Moudjahidate 

To oficjalne określenie bojowniczek algierskiej rewolucji. Słowo pochodzi od arabskiego moudjahida: kobieta walcząca, uczestniczka walki narodowo-wyzwoleńczej. Tak nazywa się kobiety zaangażowane w rewolucję przeciw francuskiej kolonizacji: kurierki, sanitariuszki, organizatorki siatek FLN, bojowniczki miejskie, kobiety ukrywające rewolucjonistów, więźniarki polityczne. W Algierii termin ten ma bardzo silny patriotyczny wydźwięk i jest oficjalnie używany wobec kobiet uznanych za uczestniczki wojny o niepodległość.

● Chahidate

To z kolei „męczennice” czyli kobiety, które zginęły za ojczyznę. Liczba pojedyncza to chahida (szahidka). Termin odnosi się do kobiet poległych, zamordowanych lub straconych podczas wojny wyzwoleńczej.

Do najbardziej znanych należą m.in. Hassiba Ben Bouali, Zohra Drif czy Zoubida Ould Kablia. W algierskiej kulturze pamięci słowo chahida ma bardzo silny emocjonalny i symboliczny wymiar- oznacza nie tylko śmierć, ale poświęcenie dla wolności kraju.

● Djamilates

To najbardziej kulturowe i symboliczne z tych określeń. Nie jest terminem oficjalnym, lecz odnosi się do legendy kobiet rewolucji inspirowanej postaciami słynnych „Dżamil” czyli Djamila Bouhired, Djamila Boupacha i Djamila Bouazza. Ich historie: aresztowania, tortury, procesy i opór wobec kolonialnych władz odbiły się szerokim echem w świecie arabskim i poza nim. Z czasem imię Djamila zaczęło symbolizować młodą algierską bojowniczkę. Co ciekawe, arabskie imię Djamila oznacza „piękna”, dlatego wokół tych kobiet powstał także romantyczny mit „pięknych rewolucjonistek”, obecny w filmach, poezji i pieśniach tamtego okresu.

Choć dziś najczęściej mówi się po prostu o moudjahidate, wszystkie te określenia pokazują, jak ważną rolę odegrały Algierki w walce o niepodległość i jak silnie zapisały się w pamięci narodowej Algierii.